Wystawa po reorganizacji włączona do ekspozycji stałej

"Arsenał Warszawski - siedziba Państwowego Muzeum Archeologicznego"

wystawa otwarta była od 20 października do 22 grudnia 2003 r.

Zorganizowano ją w związku z jubileuszem utworzenia w 1928 roku Państwowego Muzeum Archeologicznego. Czas obchodów siedemdziesiątej piątej rocznicy jego powstania zbiega się z 360 rocznicą istnienia Arsenału Warszawskiego, który od 45 lat jest siedzibą Muzeum.

Na wystawie zaprezentowano zwiedzającym, szczególnie młodzieży szkolnej, dzieje jednego z najlepiej zachowanych siedemnastowiecznych budynków Warszawy - Arsenału, a także historię instytucji związanych z tym miejscem. Wystawa jest rodzajem podróży historycznej prezentującej okres świetności i upadku Arsenału.

J.Piwarski, "Zbrojownia warszawska", litografia kolorowana 1829 r. wł. Państwowe Muzeum Archeologiczne

Budowa Arsenału związana była z reformą sił zbrojnych, jaką przeprowadził Władysław IV Waza. Wojskową rolę Arsenał pełnił aż do wybuchu Powstania Listopadowego. Po upadku powstania budynek zamieniono na więzienie. Dopiero w 1935 roku podjęto decyzję o umieszczeniu w jego murach siedziby Archiwum Miejskiego Warszawy. W czasie II wojny światowej budynek został w znacznym stopniu zniszczony, a zbiory Archiwum Miejskiego uległy spaleniu. Po wojnie w odbudowanym Arsenale swoje miejsce znalazło Państwowe Muzeum Archeologiczne.

Na przykładzie dziejów jednego budynku, zwiedzający poznaje historię Warszawy.
Elementem przewodnim i wiążącym wszystkie prezentowane wątki na wystawie jest budynek Warszawskiego Arsenału, który ściśle wpisał się w krajobraz Warszawy. Był on świadkiem wielu ważnych wydarzeń historycznych: szturmów na Arsenał podczas Insurekcji Kościuszkowskiej i Powstania Listopadowego. Pod murami Arsenału dokonano w 1943 roku udanej akcji odbicia więźniów Pawiaka.

 

 
Szabla kawaleryjska z napisem na głowni: "Wzięta z Arsenału Warszawskiego dnia 29 listopada 1830", wł. Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie  

Zapalniczka skałkowa, z sygnaturą "Arsenał Warszawski N.7 1828", wł. Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie


Na wystawie prezentowane są eksponaty dotyczące bezpośrednio samego budynku np. list więźnia z 1899 roku, zamurowany w ścianie celi, wizerunek Syrenki znad bramy wjazdowej do Archiwum Miejskiego. Pokazane są także zabytki archeologiczne, różnego rodzaju archiwalia, plany, dokumenty i uzbrojenie.
Wystawa przedstawia dzieje jednego budynku, a jednocześnie zapoznaje zwiedzającego z historią Warszawy.

Frak mundurowy generalski, który Mikołaj I miał na sobie podczas koronacji na króla Polski w Warszawie 24 maja 1829 roku, wł. Muzeum Wojska Polskiego


Komisarz wystawy:
Krystyna Piotrowska
Projekt i realizacja wystawy:
Jan Żabko - Potopowicz, mgr Marek Urban