Pozostałości antycznego Chersonezu, niegdyś kwitnącej greckiej polis, rzymskiej placówki wojskowej, ważnego religijnego, kulturalnego i handlowego centrum okresu bizantyjskiego świadczą o nieprzerwanym istnieniu miasta przez prawie dwa tysiące lat. Jego mury obronne pozostają wciąż największym i najwspanialszym zabytkiem architektury okresu klasycznego, jaki do tej pory odkryto w rejonie Morza Czarnego. Ruiny całych kwartałów miejskich, wśród których odnajdujemy zarówno budynki mieszkalne, jak i publiczne, reprezentujące wszystkie okresy istnienia miasta, są bogatym źródłem informacji o życiu codziennym mieszkańców miasta na Półwyspie Krymskim. Z kolei wspaniale malowane wczesnohellenistyczne nagrobki, wtórnie użyte w średniowieczu jako materiał budowlany w jednej z baszt, stanowią wyjątkowy przykład wczesnego malarstwa greckiego.

Chersonez jest również niezwykły z powodu chora -- przyległego do miasta antycznego terenu rolniczego, który zachował się w świetnym stanie do dnia dzisiejszego. Tutaj, jak nigdzie indziej w starożytnym świecie greckim, jest możliwe studiowanie podstaw gospodarczych, od których miejskie społeczności były tak zależne. Chora w Chersonezie pozwala poznać metody starożytnego greckiego rolnictwa, w tym uprawę roślin i tłoczenie wina. Archeolodzy dowiadują się, jak wino i zboże były przechowywane w budynkach gospodarczych i następnie transportowane do portu miejskiego poprzez sieć dróg, obejmujących teren o powierzchni 10 tysięcy hektarów. Właśnie ten związek pomiędzy antycznym miastem i chora czyni Chersonez tak wyjątkowym, że został on umieszczony na ukraińskiej wstępnej liście zabytków historycznych, które mają być zgłoszone do wpisania na listę światowego dziedzictw kultury UNESCO.

The Institute of Classical Archaeology of the University of Texas w Austin (ICA) jest partnerem Narodowego Rezerwatu Chersonezu Taurydzkiego od 1994 r. Głównym polem działania ICA jest badanie antycznych chorai leżących na terenie byłych greckich kolonii w południowych Włoszech: Metapontum i Kroton, oraz Chersonezu na Ukrainie. W dużym stopniu dzięki badaniom podjętym przez ICA stało się możliwe porównanie systemów rolniczych i relacji pomiędzy miastem i chora na obu geograficznych krańcach antycznego świata greckiego.

Przez ostatnie 15 lat ICA prowadziła multidyscyplinarny program badawczy wspólnie z Narodowym Rezerwatem Chersonezu Taurydzkiego. Obejmował on badania wykopaliskowe zarówno w mieście, jak i na terenie chora. Specjaliści z różnych dziedzin naukowych badają znaleziony materiał z zamiarem możliwie jak najbardziej starannego i wyczerpującego odtworzenia obrazu życia w starożytności. W projekcie biorą udział ceramolodzy, paleobotanicy, antropolodzy, geolodzy, archeozoolodzy, geografowie oraz konserwatorzy.

ICA zainicjowała również kilka różnych projektów konserwatorskich mających na celu zachowanie dziedzictwa Chersonezu i szczegółowe informowanie opinii publicznej o wadze tego miejsca. Tworzenie cyfrowej bazy danych przeznaczonej dla biblioteki i archiwum mieszczących się przy muzeum Chersonezu jest jednym ze wspólnych projektów ICA i Rezerwatu, hojnie finansowanym przez Packard Humanities Institute (PHI). Ma on na celu zabezpieczenie tysięcy książek, notatek polowych, raportów, zdjęć, planów, map i rzadkich publikacji dokumentujących nie tylko historię samego miejsca lecz także 200 lat badań. Publikacje w internecie sprawią, że część tych materiałów będzie powszechnie dostępna Szkolenia w dziedzinie współczesnych metod konserwacji papieru i książek wyposażyły pracowników muzeum w niezbędne narzędzia do opieki nad tą kolekcją. W 2005 r. zostało otwarte Laboratorium Pakarda sfinansowane ze środków PHI. Jest to pierwsza nowoczesna placówka w Rezerwacie przeznaczona do badania, konserwacji i magazynowania materiału archeologicznego.

ICA za istotny cel swoich działań uważa pomoc w powołaniu sprawnego i stałego zarządu Rezerwatu w Chersonezie, tak aby Rezerwat stał się światowej klasy zabytkiem, w którym prowadzone będą badania naukowe i który będzie cieszyć obecne i przyszłe pokolenia.

tekst -Taissa Bushnell tłumaczenie z angielskiego - Marzanna Romaniuk

The remains of ancient Chersonesos, a once thriving Greek polis, Roman military outpost, and important religious, cultural, and commercial center in the Byzantine period, existed as a city for almost two millennia. Its defensive walls are the tallest and grandest architectural monument of the Classical period to have been discovered in the Black Sea region to date. The remains of entire city blocks, among which are residential and public buildings, span all the periods of the city's life and are, therefore, a wealthy source of information about the daily activities of the inhabitants of this city on the Crimean peninsula. Magnificently painted early Hellenistic gravestones, which were re-used in the medieval period as building blocks in one of the defensive towers of Chersonesos, are exceptional examples of early Greek painting.
Chersonesos is also unique in that its chora, or ancient agricultural countryside, has been so well preserved to the present day. Here as nowhere else in the ancient Greek world is it possible to study this most vital of economic bases on which urban communities so depended. The chora of Chersonesos demonstrates the methods of ancient Greek agriculture in its planting walls and wine presses. Archaeologists learn how wine and grain were stored in farm houses, and then transported to the port city via a road grid that covered 10,000 hectares of land. It is precisely this relationship between ancient city and chora that makes Chersonesos so unique that it has been included on Ukraine's tentative list of historical monuments to be nominated to the UNESCO World Heritage List.
The Institute of Classical Archaeology of the University of Texas at Austin (ICA) has been a partner of the National Preserve of Tauric Chersonesos since 1994. ICA's main fields of research include the study of ancient Greek chorai located in southern Italy: the Greek colonies of Metaponto and Croton, and Chersonesos in Ukraine. Thus, due in large part to the research undertaken by ICA, it is possible to compare the agricultural systems and relationships between city and chora on both geographical extremes of the ancient Greek world.
Over the last 15 years ICA has led a multidisciplinary research program with the National Preserve, which includes archaeological excavations both in the ancient city and its chora. Specialists in various fields of scientific research study excavated finds in order to paint as careful and comprehensive a picture of ancient life as possible. For example, experts in ceramics analysis, paleobotany, anthropology, geology, archaeozoology, geography, geophysics, and site and objects conservation all take part in the joint project.
ICA has initiated several conservation projects aimed at preserving the heritage of Chersonesos and informing the world at large about the importance of the site. The creation of a digital data base for the library and archive at the Chersonesos museum is one of the joint ICA-Preserve projects which has been generously funded by the Packard Humanities Institute (PHI) to preserve thousands of books, field notes, reports, photographs, plans, maps, and rare publications documenting the history not only of the site itself, but also of 200 years of research. Web-based publishing will make some of this material accessible to the public. Training in contemporary methods of paper and book conservation has equipped the museum staff with the necessary tools to care for this collection. The Packard Laboratory, also funded by PHI, was inaugurated in 2005 as the first modern facility at the Preserve for the study, conservation, and storage of archaeological material.
ICA considers one of its goals to help the Preserve achieve effective and sustainable management so that Chersonesos can reach its potential of being a world-class heritage site for the study and enjoyment of present and future generations.

Taissa Bushnell

Ceny biletów :

normalny - 8 zł, ulgowy - 4 zł
w niedzielę wstęp wolny