Kultura Cucuteni

Niezwykła cywilizacja prehistoryczna Cucuteni rozwijała się w młodszej epoce kamienia - neolicie, w okresie pomiędzy 4600 - 3500 lat przed Chrystusem. Jej nazwa pochodzi od miejscowości Cucuteni, gdzie w 1884 roku folklorysta Theodor Burad odkrył pierwsze stanowiska archeologiczne tej kultury. Jej ludność zamieszkiwała ponad 1000 lat olbrzymie terytorium (ok. 350 000 km2) od centralnej i południowo-wschodniej Europy, południowo-wschodniej Transylwanii do Dniepru i północnych wybrzeży Morza Czarnego. Tak długi okres egzystencji archeolodzy rumuńscy tłumaczą eksplozją demograficzną, stopniowym kolonizowaniem nowych terenów i dynamiką organizacji gospodarki.

W ciągu swojego istnienia w Europie południowo-wschodniej na wielką skalę rozwinięto sieć osadniczą. Odkryto ponad 3 000 stanowisk archeologicznych, liczących od kilku domostw w małych osadach, do kilkuset czy kilku tysięcy w olbrzymich wioskach. Zakładano je w miejscach o naturalnych walorach obronnych (skraje wysoczyzn, terasy), jak również dużym wysiłkiem całych wspólnot budowano dodatkowe systemy obronne - rowy, obwałowania. Domostwa były drewniane, posiadały dwuspadowy dach, niekiedy strychy i piętrową konstrukcję. Ich budowa była z pewnością uzależniona od pozycji zajmowanej przez właściciela w hierarchii danej wspólnoty. System osadniczy stanowiły osady centralne z podporządkowanymi im mniejszymi siedliskami.

Ewenementem, wyróżniającym cywilizację Cucuteni jest malowana ceramika z ornamentyką wykonaną przez rzemieślników - malarzy, tworzących swoje artystyczne szkoły i warsztaty. Dekoracje w postaci spirali, meandrów, linii, wstęg, owali, girland, trójkątów, rombów, kwadratów oraz wyobrażenia antropomorficzne i zoomorficzne mają swój duchowy, religijny przekaz. Spójność tematyczna motywów, kolorystyki wskazuje na jedność duchową, kulturową i symboliczną tego kręgu kulturowego. Wyspecjalizowani rzemieślnicy przestrzegali kanonów narzuconych przez religię, malowane na ceramice motywy stanowiły elementy ikonografii. Praktyki religijne zajmowały szczególne miejsce w życiu społeczności kultury Cucuteni. Opierały się one na kulcie urodzaju i płodności. W wielu wyobrażeniach w plastyce antropomorficznej przedstawiano Wielką Boginię - Boginię Matkę, Matkę Ziemię. Na stanowiskach cywilizacji Cucuteni odkryto tysiące figurek żeńskich łączonych z tym kultem. W wioskach istniały miejsca specjalnie wyznaczone do praktyk religijnych (świątynie, domy-sanktuaria). Obrzędy prowadzili kapłani i szamani.

Badania archeologiczne wykazały niewątpliwie bardzo wysoki rozwój gospodarczy, społeczny i kulturowy cywilizacji Cucuteni, będący swoistym ewenementem w pradziejach Europy i świadectwem świetności ówczesnych społeczności.

Ekspozycja przygotowana przez:
Kompleks Muzealny Bukowina w Suczawie i Państwowe Muzeum Archeologiczne w Warszawie przy współpracy z Mazowieckim Centrum Kultury i Sztuki, Ministerstwem Kultury i Wyznań Rumunii, Okręgiem Suczawa, Rumuńskim Instytutem Kultury w Warszawie.

Zapisy grup: tel. 0-22 831 15 37

(wejście na wystawy od Ogrodu Krasińskich)