SKARBY Z ARCHIWUM.
INWENTARZ ARCHEOLOGICZNY MICHA£A BRENSZTEJNA
(od 3 marca do 30 czerwca 2017 r.)
Zapraszamy na podró¿ w czasie, do ¿mudzkiego dworku w Telszach na prze³omie XIX i XX w.! Wystawa prezentuje sylwetkê Micha³a Eustachego Brensztejna (1874-1938) - mi³o¶nika przesz³o¶ci rodzinnej ¯mudzi, archeologa, etnografa, historyka kultury, publicysty, bibliotekarza biblioteki Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie. Spo¶ród wielu aktywno¶ci M. Brensztejna ekspozycja skupia siê na jego dzia³alno¶ci archeo-logicznej i najwiêkszym dziele w tej dziedzinie - "Inwentarzu archeologicznym gubernji kowieñskiej". To rêkopi¶mienny opis 900 miejscowo¶ci z terenów ówczesnej guberni kowieñskiej (obecnie to teren wiêkszo¶ci Litwy, pó³nocnej Bia³orusi i niewielkiego obszaru na po³udniu £otwy), gdzie odkryto pradziejowe i ¶redniowieczne cmen-tarzyska, osady, grodziska czy pojedyncze zabytki metalowe i kamienne. Na wystawie mo¿na obejrzeæ oryginalny rêkopis, wiele dokumentów zwi±zanych z powstaniem "Inwentarza.." lub próbami jego publikacji, stare mapy, a tak¿e oryginalne zabytki (ozdoby, broñ), o których pisa³ Brensztejn. Centralnym punktem wystawy jest rekonstrukcja gabinetu Brensztejna w Telszach, wykonana na podstawie zachowanej fotografii z 1901 r.
Ekspozycjê uzupe³niaj± stanowiska multimedialne prezentuj±ce kolejne strony rêkopisu, fotografie rodzinne M. Brensztejna, jego zbiory, malownicze akwarele Napoleona Ordy przedstawia-j±ce pa³ace, dwory i ko¶cio³y ¯mudzi. Zwiedzaj±cym towarzyszy muzyka, jakiej s³uchano wówczas w dworkach szlacheckich.
III tom Aestiorum Hereditas - realizacja Projektu Ostbalticum
Otwarcie wystawy "Skarby z archiwum. Inwentarz archeologiczny Micha³a Brensztejna" dn. 1 marca 2017 r. by³o po³±czone z promocj± III tomu serii wydawniczej Aestiorum Hereditas, obejmuj±cego publikacjê "Inwentarza archeologicznego gubernji kowieñskiej" Micha³a Eustachego Brensztejna wraz z obszernym komentarzem. Ta publikacja stanowi zwieñczenie realizacji trzeciego etapu Projektu Ostbalticum, zainicjowanego w 2008 r. przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, a realizowanego przez grono miêdzynarodowych naukowców (patrz zak³adka na stronie MKiDN www.Ostbalticum). G³ównym celem Projektu Ostbalticum jest przywrócenie do obiegu publicznego archeologicznego dziedzictwa wschodniej strefy Ba³tyku, utraconego w XIX i XX w. w wyniku dzia³añ wojennych i planowej polityki zaborców. Efektem Projektu jest trójjêzyczna seria wydawnicza Aestiorum Hereditas, w ramach której ukaza³y siê dotychczas dwa tomy: Archeologiczne ksiêgi inwentarzowe dawnego Prussia-Museum (polsko-niemiecko-rosyjski) i Archeologiczne dziedzictwo Prus Wschodnich w archiwum Feliksa Jakobsona (polsko-niemiecko-³otewski). Tom III Aestiorum Hereditas prezentuje ocalone materia³y archiwalne z terenu dzisiejszej Litwy i pó³nocnej Bia³orusi; wydany zosta³ w trzech jêzykach - polskim. niemieckim i litewskim.
W uroczystej promocji III tomu wziêli udzia³: Sekretarz Stanu w MKiDN, pan Jaros³aw Sellin, dyrektorzy Pañstwowego Muzeum Archeologicznego w Warszawie i Lietuvos istorijos institutas w Wilnie, panowie Wojciech Brzeziñski i Rimantas Miknys, ponadto radca minister ambasady Litwy w Warszawie, pan Audrius ®ulys, wice-marsza³ek województwa mazowieckiego, pan Wies³aw Raboszuk, a tak¿e autorzy publikacji, inni uczestnicy projektu oraz liczni go¶cie z ró¿nych instytucji archeologicznych w Polsce i za granic±.